Explosie gevaarlijk stof - verminder de effecten van stofexplosies

Een van de ernstigste risico’s die stof in productieomgevingen veroorzaakt, is explosiegevaarlijk stof. Wanneer dit stof in contact komt met de juiste concentratie zuurstof, kan een explosie ontstaan. Een ontstekingsbron is alles wat nodig is om een explosie te veroorzaken.

De explosie blijft mogelijk niet beperkt tot de directe omgeving. Stofexplosies verspreiden zich van de kleine explosie rond een ontstekingsbron naar de rest van de faciliteit. In deze gevallen doet de eerste explosie het stof in de rest van de faciliteit opwaaien, waarna ook dat stof ontbrandt. De secundaire explosie kan aanzienlijk zijn, met verwondingen of dodelijke slachtoffers onder medewerkers en zware schade aan eigendommen tot gevolg.

Wat is explosiegevaarlijk stof?

Explosiegevaarlijk stof, ook wel explosief stof genoemd, is een bijproduct dat ontstaat bij productieprocessen waarbij brandbare grondstoffen worden gebruikt. Explosiegevaarlijk stof is elk fijn materiaal dat kan ontbranden en exploderen wanneer het met lucht wordt vermengd. Veel materialen kunnen onder bepaalde omstandigheden explosiegevaarlijk stof vormen. Voorbeelden hiervan zijn:

• Hout, textiel, kunststoffen
• Agrarische producten zoals meel, suiker, graan, tabak en specerijen
• Lichte metalen zoals aluminium, magnesium en titanium
• Steenkool, koolstof
• Chemicaliën, farmaceutische producten, rubber

Hoewel explosiegevaarlijke stofdeeltjes met het blote oog vrijwel onzichtbaar zijn, vormen ze een dodelijk gevaar in veel werkomgevingen en industrieën. Onder bepaalde omstandigheden kan het stof explosief worden, met mogelijk dodelijke of ernstige verwondingen voor medewerkers en schade aan machines of zelfs volledige faciliteiten tot gevolg. Explosieve of potentieel explosieve atmosferen kunnen ook ontstaan waar brandbare gassen of dampen afkomstig van chemicaliën of aardolieproducten aanwezig zijn.

Explosieve atmosferen identificeren

Stof kan zich vrijwel overal op de werkplek ophopen. In, op en rond machines en geproduceerde onderdelen. Ook draagconstructies, daken, verlaagde plafonds en luchtkanalen zijn veelvoorkomende plaatsen, mede omdat deze zich op moeilijk bereikbare locaties bevinden. Volgens de ATEX-richtlijn moeten werkgevers onderzoeken waar op de werkplek stof ontstaat en of dit explosiegevaarlijk is.

ATEX- en NFPA-regelgeving voor omgevingen met explosiegevaarlijk stof

De Europese Gemeenschap heeft twee richtlijnen voor explosieve atmosferen vastgesteld: de ATEX-richtlijn 2014/34/EU „Apparatuur voor gebruik op plaatsen waar explosiegevaar kan heersen (ATEX)” en de ATEX-werkplekrichtlijn 99/92/EG. De toepassing van deze twee richtlijnen heeft geleid tot een betere bescherming tegen explosies, waardoor verschillende technische en organisatorische maatregelen verplicht zijn geworden.

In Noord-Amerika zijn eveneens de volgende NFPA-normen van toepassing: NFPA 61 „Prevention of Fires and Dust Explosions in Agricultural and Food Processing Facilities”, NFPA 69 „Explosion Prevention Systems”, NFPA 652 „Fundamentals of Combustible Dust”, NFPA 654 „Prevention of Fire and Dust Explosions from the Manufacturing, Processing, and Handling of Combustible Particulate Solids” en NFPA 664 „Prevention of Fires and Explosions in Wood Processing and Woodworking Facilities”.

Maatregelen om ongevallen met explosiegevaarlijk stof te voorkomen

Hieronder vindt u enkele concrete manieren om de ophoping en verspreiding van explosiegevaarlijk stof en het risico op een fatale stofexplosie te beperken.

• Installeer een veilige stofafscheider, bij voorkeur aangesloten op een efficiënt bronafzuigsysteem. Door het stof direct af te zuigen op de plaats waar het ontstaat, is bronafzuiging een doeltreffende methode om verspreiding van stof te voorkomen. De stofafscheider kan ook worden uitgerust met explosie-isolatiekleppen die het risico verkleinen dat een stofexplosie zich door de fabriek of werkplaats verspreidt. Een met IIoT verbonden, „slimme” stofafscheider kan operators bovendien nuttige gegevens verschaffen over de status, capaciteit en onderhoudsbehoeften.
• Barrières in de vorm van overkappingen, wanden of andere fysieke obstakels kunnen eveneens voorkomen dat stof en stofexplosies zich verspreiden.
• Identificeer mogelijke ontstekingsbronnen die explosiegevaarlijk stof kunnen doen ontbranden en verwijder of beperk deze om het risico op een stofexplosie te verkleinen.
• Eenvoudig gezegd: hoe fijner de stofdeeltjes, hoe groter het explosierisico. Als processen kunnen worden aangepast zodat de deeltjes groter en grover worden, kan dit helpen om stofexplosies te voorkomen.
• Bewustwording en goede industriële reinigingsroutines. Een van de grootste gevaren van explosiegevaarlijk stof is het negeren van de risico’s die het met zich meebrengt. Zorg ervoor dat u en uw collega's zich volledig bewust zijn van de mogelijke veiligheidsrisico’s van het stof dat op uw werkplek ontstaat en dat de procedures voor industriële reiniging correct worden gevolgd en uitgevoerd.

Oplossingen van Nederman voor explosiegevaarlijk stof

Nederman biedt veilige en betrouwbare oplossingen voor het beheersen van explosiegevaarlijk stof en gassen. Op basis van de risicoanalyse van de klant adviseren wij voor elke toepassing de meest geschikte apparatuur. De producten zijn ontworpen in overeenstemming met de ATEX- en NFPA-richtlijnen.

• VEILIGHEID – Bescherm mensen, productie en de faciliteit.
• EXPERTISE – Experts in explosiegevaarlijk stof met jarenlange ervaring en Nederman-vertegenwoordigers in zowel de ATEX- als de NFPA-commissies.
• VERTROUWEN – Toonaangevende fabrikant van zowel stofafscheiders als explosiebeveiligingsvoorzieningen, met een breed assortiment explosie-isolatiekleppen voor alle toepassingen.
• CONFORMITEIT – ATEX-gecertificeerde stofafscheiders, afzuigarmen, industriële stofzuigers en explosie-isolatiekleppen.

Experts in explosiegevaarlijk stof

Nederman is een toonaangevende fabrikant van stofafscheiders met een bewezen staat van dienst in het beheersen van stof en het beperken van de risico’s op brand en explosies. Wij kunnen u helpen een veilige en duurzame werkomgeving te creëren door geschikte apparatuur en werkwijzen aan te bevelen en aan te bieden. De oplossingen die wij bieden zijn gebaseerd op zowel uw risicoanalyse als de naleving van de ATEX- en NFPA-richtlijnen. Neem contact op met onze experts in explosiegevaarlijk stof voor meer informatie!